زهیر اسلامی در گفتگو با مبلغ: فشارهای بیش از اندازه میتواند نتیجهای معکوس داشته باشدچرا دین و ایمان به نسل جدید منتقل نمیشود؟ / اسلامی: مردم باید با اختیار خود دیندار شوند/ مفاهیم دینی باید با زبانی جدید و متناسب با زمانه منتقل شود 11 سپتامبر 2026حجت الاسلام دکتر زهیر اسلامی قرائتی، استاد حوزه و عضو هیئت علمی دانشگاه در گفتگو با مبلغ اظهار داشت: در بسیاری از ادیان، نوعی شریعتگریزی و فاصله گرفتن از مناسک دیده میشود. انسان امروز نگاهی نقادانه و پرسشگر نسبت به سنت، گذشته و رویههای پیشین دارد و گاهی این سنن و احکام را در دنیای امروز، جامعه مدرن و تحولات آن، قابل فهم یا قابل اجرا نمیبیند و به همین دلیل از آنها فاصله میگیرد.
چرا معنای عدالت در ایران تغییر کرده است؛ نگاهی به تجربه پنج نسلعدالت در آینه نسلها؛ چرا معنای عدالت در ایران تغییر کرده است؟ نسل انقلاب عدالت را در مبارزه با فقر و استبداد جست؛ نسل اصلاحات در مشارکت سیاسی؛ و نسل دهه نود در آزادی فردی و حق انتخاب. این تنوع مصادیق، پرسش مهمی برپا میدارد: آیا عدالت مفهومی نسبی است که با هر نسل عوض شود، یا مفهوم ثابتی است که تنها نسبت جامعه با آن تغییر میکند؟ این مقاله با تکیه بر جامعهشناسی نسل، تجربه ایرانی را بررسی و استدلال میکند که عدالت به ارث برده نمیشود، اما اختراع هم نمیشود.
چالش حقوق اقتصادی زنان؛ از تبعیض جنسیتی تا تفاوت مسئولیتهانابرابری جنسیتی و عدالت اقتصادی؛ فقه اسلامی در برابر معیارهای جهان مدرن 10 سپتامبر 2026فقه اسلامی در یک نظام حقوق مبتنی بر تقسیم مسئولیت، سهم ارث و دیه زن و مرد را متفاوت قرار داده است. اما در جامعهای که زنان به اندازه مردان در اقتصاد خانواده مشارکت دارند، پرسش تازهای برپا میشود: آیا تفاوت حقوقی با تغییر شرایط اجتماعی، از «عدالت» به «تبعیض» تبدیل شده است؟ این نوشتار استدلال میکند که نه «برابری» بهتنهایی داور عدالت است و نه «سنت فقهی» از پرسش تاریخی مصون؛ و از اجتهاد جدید میخواهد مرز میان حکم قطعی، تفسیر فقهی و موضوع متغیر را بازشناسی کند.
چالش تبعیض در تصمیمگیریهای خودکار؛ وقتی دادههای نابرابر به فرصتهای شغلی و اقتصادی شکل میدهندعدالت شغلی در عصر هوش مصنوعی؛ آیا الگوریتم میتواند عادل باشد؟ هوش مصنوعی با سرعت و دقت آماری وارد فرایندهایی مانند استخدام، اعطای وام و ارتقای شغلی شده است؛ اما الگوریتمها لزوما بیطرف نیستند و ممکن است تبعیضهای گذشته را در مقیاسی گستردهتر بازتولید کنند. این مقاله با تکیه بر مفاهیمی مانند عدالت، امانت، لاضرر و مسئولیت انسانی در فقه اسلامی بررسی میکند که آیا میتوان تصمیمگیری الگوریتمی را عادلانه دانست و چه سازوکارهایی باید مانع تبدیل کارآمدی فنی به بیعدالتی اجتماعی شوند.