در روزگاری که سرعت انتشار اخبار جعلی از حقیقت پیشی گرفته است، بازگشت به آموزه امیرالمؤمنین درباره ذکر الهی و کاهش کلام، تنها یک توصیه اخلاقی نیست بلکه یک استراتژی دقیق برای حفظ امنیت روانی و انسجام اجتماعی محسوب میشود.
ترس از تاریکی و تنهایی یکی از چالشهای رایج در سنین کودکی است که میتوان آن را با زبانی شیرین و آموزش مفهوم ذکر الهی به فرصتی طلایی برای ساختن باورهای توحیدی فرزندان تبدیل کرد.
در هیاهوی زندگی مدرن که فشارهای معیشتی و اضطرابهای رسانهای مدام بر فضای خانه سایه میافکند، نقش زن خردمند در مدیریت عاطفی و تبدیل تنشها به فرصتی برای نزدیکتر شدن، حیاتیتر از همیشه است. زنی که با درک عمیق از روان شناسی همسر، میداند چگونه میان هیجانهای گذرا و آرامش پایدار خانواده تعادل ایجاد کند.
در جهانی که ثانیهای هزاران پیام، تصویر و خبر جعلی در شبکههای اجتماعی رد و بدل میشود، انسان بیش از هر زمان دیگری به یک آنتیویروس درونی برای تشخیص حقیقت نیاز دارد. دعای مکارم الاخلاق امام سجاد علیه السلام دقیقاً نقشه راه تقویت این نرمافزار ذهن و درخواست عقل سلیم از درگاه پروردگار است.
قدردانی فقط یک رفتار مؤدبانه یا گفتن یک «متشکرم» ساده نیست؛ پژوهشهای روانشناسی نشان میدهند که تمرین قدردانی میتواند با بهبود حال روانی، روابط اجتماعی، خواب و حتی برخی جنبههای سلامت جسمی همراه باشد. از کاهش احساسات منفی و تنهایی گرفته تا افزایش مهربانی و رضایت از زندگی، در ادامه ۲۵ فایده علمی قدردانی را مرور میکنیم.
نهم ربیعالاول در فرهنگ شیعه، روزی سرشار از شادی و شکرگزاری است؛ روزی که با آغاز امامت حضرت ولیعصر(عج) پس از شهادت امام حسن عسکری(ع)، جایگاهی ویژه یافته و در روایات با نامها و فضیلتهای فراوانی از آن یاد شده است. اطعام مؤمنان، گشادهدستی، پوشیدن لباس نو، شکرگزاری، عبادت و تجدید عهد با امام زمان(عج) از جمله اعمالی است که برای این روز ذکر شده است.
تولد پنهان، وکلای سری، ۴۰ عقیقه و یک عمهی شاهد؛ این موارد راهحلهای امام عسکری (ع) برای گفتن یک حقیقت بزرگ بود: امام هست ولی دیده نمیشود.
ذکر «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ» در فرهنگ اسلامی فراتر از یک عادت زبانی، استراتژیِ آغازِ هر امر خیر و کلیدِ گشایش برکات الهی است. بر اساس متون دینی و روایات، این ذکر شریف، ظرفیتهای مادی و معنوی گستردهای را برای انسان فراهم میکند.
انفاق فقط دستکردن در جیب و بخشیدن بخشی از مال نیست؛ قرآن برای بخششی که نزد خدا ارزشمند و پذیرفته باشد، آدابی تعیین کرده است. از انتخاب بهترین مال و توجه به نیاز واقعی مردم گرفته تا پنهانکردن صدقه، پرهیز از منت و آزار، اخلاص در نیت و حلال بودن مال؛ ۱۰ شرطی که نشان میدهد ارزش یک بخشش، فقط به مقدار آن نیست، بلکه به چگونگی بخشیدن هم بستگی دارد.
خیلی از ما تصور میکنیم مراقبت از خود یعنی خرج کردن پول برای سفر، خرید یا کارهای خاص، اما واقعیت این است که گاهی سادهترین چیزها بیشترین اثر را دارند. یک روز توقف، کمی سکوت و فاصله گرفتن از فشارهای روزمره، میتواند همان چیزی باشد که ذهن و بدن به آن نیاز دارند.
سلامت مغز فقط به دوران سالمندی مربوط نمیشود؛ عادتهایی که از امروز در زندگی خود ایجاد میکنیم، میتوانند بر حافظه، تمرکز و عملکرد شناختی ما در سالهای آینده اثر بگذارند. از پیادهروی تند و خواب کافی گرفته تا یادگیری زبان جدید، نوشتن با دست و انتخاب غذای سالم، راهکارهای سادهای وجود دارد که میتوانند مغز را فعال و ذهن را آماده نگه دارند.
امام حسن عسکری(ع)، یازدهمین پیشوای شیعیان، در سال ۲۳۲ق چشم به جهان گشود و به دستور خلیفه عباسی در سامرا و محله «عسکر» سکونت اجباری داشت. ایشان پس از شهادت پدر، شش سال امامت کرد و در سال ۲۶۰ق، در ۲۸سالگی، در سامرا به شهادت رسید؛ دورهای همراه با ستم خلفای عباسی.
محسن میرطالبی، روانشناس مذهبی و استاد دانشگاه در گفتگو با پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ اظهار داشت: انسان همیشه در درون و خلوت خودش یک رابطه عمیق با خالقش داشته است و تنها چیزی که در همه حال میتواند باعث آرامش دل انسان شود، ارتباط با ذات لایتناهی خداوند است. بنابراین من به هیچوجه معتقد نیستم که میان جوان امروز و خداوند قهر و گسست واقعی ایجاد شده باشد.
ناصر مهدوی، پژوهشگر حوزه فلسفه و دین در گفتگو با مبلغ اظهار داشت: اصل این است که قرآن و مخاطب آن، انسان است و هیچ واسطهای میان انسان و خداوند وجود ندارد. اگر انسانها با مشکلی مواجه شدند، در آن صورت به یک متخصص مراجعه کنند؛ اگر او واقعاً متخصص باشد و بتواند به پرسشها پاسخ دهد.
در روزگاری که دیوارهای بلند آپارتمانها، آسانسورهای بیسلام و گروههای مجازی ساختمان جای کوچههای قدیمی را گرفتهاند، فاصله میان آدمها بیشتر از گذشته شده است. حجتالاسلام والمسلمین محمدحسین پاشیر، پژوهشگر معارف اسلامی و مهدویت، معتقد است این فاصله فقط یک تغییر سبک زندگی نیست، بلکه اگر به بیخبری از حال همسایه منجر شود، با حقیقت قرآنی امت اسلامی در تعارض قرار میگیرد.
چرا اربعین تنها به نام امام حسین(ع) شناخته میشود و برای دیگر ائمه اطهار(ع) چنین مراسمی وجود ندارد؟ حضرت آیتالله العظمی مکارم شیرازی در پاسخ به این پرسش، با اشاره به نقش بیبدیل قیام عاشورا در حفظ اسلام، تأکید میکنند که تأثیر سرنوشتساز شهادت سیدالشهدا(ع) و عظمت مصائب آن حضرت، اربعین حسینی را به مناسبتی منحصربهفرد در تاریخ اسلام تبدیل کرده است.
تقریبا در همه سنتهای دینی جهان، از اسلام و مسیحیت گرفته تا یهودیت و حتی برخی آیینهای شرقی، سخن از آیندهای روشن و ظهور منجی به میان آمده است. اما چرا این ایده تا این اندازه فراگیر است و چه نقشی در زندگی انسان امروز دارد؟
یزید در مدّت کوتاه خلافتش، جنایاتی را مرتکب شد که هر یک از آن ها به تنهایی برای رسوایی و ننگ وی و خاندانش کافی است. شهادت امام حسین(ع) و اصحابش و اسارت حریم نبوی(ص)، مهمترین جنایتی است که به دستور یزید انجام گرفت. پس از آن، واقعه حره، به دستور یزید شکل گرفت، که در این جنایت، لشگریان یزید سه روز، به کشتار و غارت مردم مدینه پرداختند. لشکریان یزید پس از آن، برای نبرد با عبداللّه بن زبیر به سوی مکّه حرکت کردند و حرم الهی را با منجنیق آتش باران کردند که در نتیجه پرده ها و سقف کعبه سوخت.
قرآن هشدار میدهد که خطرناکترین خطای محاسباتی آن نیست که انسان اشتباه میکند، بلکه آن است که اشتباه را «درست» میبیند و تا پایان راه به اشتباه خود ادامه میدهد. ریشه این خطای عمیق در پنج دام بزرگ نهفته است که نشانههای هر یک را از نگاه قرآن مرور میکنیم.
بسیاری تصور میکنند آرامش و رضایت در داشتن بیشتر است، اما تجربههای انسانی، آموزههای دینی و حتی پژوهشهای روانشناسی نشان میدهد که بخشیدن و کمک به دیگران میتواند احساس عمیقتری از آرامش و رضایت درونی ایجاد کند.
گسترش اینترنت و شبکههای اجتماعی باعث شده کودکان و نوجوانان زودتر از گذشته وارد جهان دیجیتال شوند. در گفتوگوی مبلغ با دکتر مسعودی، به راهکارهای تربیتی خانوادهها برای محافظت از فرزندان در برابر آسیبهای فضای مجازی پرداخته شده است.
در اسلام، فریبِ دشمن در چارچوب جنگ مجاز است، اما شایعهسازیِ ظالمانه و آسیبزننده به حقیقت و بیگناهان جایز نیست.
در حالی که امکانات زندگی نسبت به گذشته افزایش یافته، بسیاری از افراد از کاهش احساس رضایت و آرامش سخن میگویند. برای بررسی این پدیده با خانوم دکتر محبی، پژوهشگر حوزه دین و جامعه، گفتوگو کردهایم.
حجتالاسلام محمدی تأکید کرد که تهمت از گناهان بزرگ است و فرد تهمتزننده باید هم در دنیا جبران کند و هم در آخرت پاسخگو باشد.
بسیاری از والدین از این موضوع گلایه دارند که فرزند نوجوانشان کمتر از گذشته صحبت می کند و مسائل خود را در خانه مطرح نمی کند. دکتر مخدومی در گفت وگو با مبلغ از دلایل روانشناختی این سکوت و راه های ترمیم ارتباط عاطفی در خانواده می گوید.
داستان طوفان نوح یکی از شناخته شده ترین روایت های دینی در جهان است، اما همواره این پرسش مطرح بوده که آیا چنین طوفانی از نظر علمی و زمین شناسی نیز امکان وقوع داشته است یا نه. بررسی دیدگاه های علمی و تفسیری نشان می دهد پاسخ این پرسش پیچیده تر از یک بله یا خیر ساده است.
در حالی که بحرانهای معیشتی و اجتماعی، بنیان برخی خانوادهها را سست میکند، خانوادههای برخوردار از ایمان عمیق، تهدیدها را به فرصتی برای رشد و همدلی تبدیل میکنند.
بررسی آموزههای فقهی نشان میدهد که قربانی کردن نه یک عمل خشونتآمیز، بلکه آیینی قدسی با رعایت دقیقترین اصول اخلاقی و انسانی در قبال حیوانات برای تامین نیاز محرومان است.
اگر حضرت علی(ع) امروز بودند، با نسل زد «پدرانه و مهربانانه» برخورد میکردند، بدون هیچ دستکاری، حضرت فاطمه(س) و حضرت علی(ع) را به نسل زد معرفی کنیم، آغاز زندگی زناشویی را با گناه کبیره «اسراف» رقم نزنیم، حیف است که دختران به «تجرد مطلق» برسند.
سوالی که ذهن خیلی از خداجویان مسلمان را مشغول نموده است؛ دانستن میزان رضایت خداوند از آنهاست. می دانیم که یکی از القاب امام هشتم " رضا " است، زیرا مورد خشنودی خدا در آسمان، و مورد خوشنودی رسول گرامی و ائمه معصومین(علیهم السلام) در زمین قرار گرفته است.
همزمان با روز پاسداشت زبان فارسی، بررسی وضعیت نگارش و زبان در رسانههای خبری کشور، به یک دغدغه جدی فرهنگی تبدیل شده است. بسیاری از کارشناسان معتقدند شتابزدگی خبری، الگوگیری نادرست از ترجمهها و ضعف آموزش حرفهای باعث شده زبان فارسی در خبرگزاریها دچار فرسایش شود. در همین زمینه، دکتر بهرامی، استاد ارتباطات و پژوهشگر رسانه، در گفتوگو با پایگاه خبری مبلغ، به واکاوی ریشهها، پیامدها و راههای برونرفت از این بحران پرداخته است.
مسجد «الرحمة» در شهر ساحلی «رأسالبر» واقع در استان دمیاط مصر، یکی از مهمترین مساجد این شهر به شمار میرود و معماری متمایز و فعالیتهای قرآنی، این مسجد را به مقصدی برای نمازگزاران و بازدیدکنندگان تبدیل کرده است.
ترس از تاریکی و تنهایی یکی از چالشهای رایج در سنین کودکی است که میتوان آن را با زبانی شیرین و آموزش مفهوم ذکر الهی به فرصتی طلایی برای ساختن باورهای توحیدی فرزندان تبدیل کرد.
سواد مالی از وقتی شروع میشود که کودک برای خرجکردن یک اسکناس کوچک تصمیم میگیرد. پولتوجیبی میتواند فرصتی باشد تا بچهها از همان سالهای نخست، لذت خرجکردن، ضرورت پسانداز، ارزش بخشش و مهمتر از همه، مهارت برنامهریزی برای پول محدود را تجربه کنند؛ مهارتی که میتواند سالها بعد، آنها را از دستخالی ماندن در میانه ماه نجات دهد.
آنچه این کشورها را به هم نزدیک میکند، لزوماً تولید «انیمه» به معنای ژاپنی آن نیست؛ بلکه استفاده از زبان تصویریای است که انیمه و مانگا در جهان محبوب کردهاند. قابهای پویا، شخصیتهای اغراقشده، روایتهای چندقسمتی، ترکیب متن و تصویر و توجه ویژه به جهانسازی، اکنون دیگر مختص یک کشور نیستند.
دنیای پرزرق و برق اسباب بازی ها و تبلیغات رنگارنگ، کودکان را به سمت مصرف گرایی سوق می دهد. بازی صندوق انتخاب یک راهکار ساده و خلاقانه برای آموزش هنر انتظار و اولویت بندی است که با آموزه های اخلاقی و تربیت دینی همخوانی دارد.
پیامبر اکرم (ص) تاکید ویژه ای بر خاک بازی کودکان داشت، کاری که امروزه نیز روانشناسی آن را عامل رشد شناختی کودک می داند.
لحظاتِ «خاموشی»، بهترین فرصت برای اتصالِ دوباره به دنیای کودکانه است.
در عصر رقابت گسترده رسانهها برای جذب مخاطب کودک و نوجوان، برنامههای مذهبی دیگر نمیتوانند تنها بر آموزش مستقیم مفاهیم دینی تکیه کنند؛ تجربههای موفق داخلی و خارجی نشان میدهد قصه، بازی، رقابت، شخصیتپردازی و روایت تجربههای واقعی، راهی مؤثر برای پیوند دادن مفاهیم دینی با دنیای ذهنی نسل جدید است؛ رویکردی که در نمونه ایرانی «محفل ستارهها» نیز مورد توجه قرار گرفته است.
رهبر شهید حضرت آیت الله سیدعلی خامنهای به استفتائی پیرامون «خواندن نماز قبل از وقت» پاسخ گفتهاند.
یک بسمالله کوچک میتواند سفره را پربرکتتر و دل بچهها را مهربانتر کند. این داستان کوتاه، راز این سلامِ کوچک قبل از غذا را برای کودکها روشن میکند.
تجربه پویشهای کتابخوانی نشان میدهد ترویج کتابخوانی دیگر تنها با توصیه به مطالعه یا معرفی یک کتاب پیش نمیرود؛ بلکه نیازمند طراحی تجربهای است که کودک در آن نقش فعال داشته باشد.
«چرا سلام نمیکنی؟» شاید برای بسیاری از والدین جملهای ساده باشد، اما برای کودکی که خجالتی یا مضطرب است، میتواند فشار و اضطراب بیشتری ایجاد کند.
پرسشهای کودکان گاهی آنقدر عمیق و بنیادین هستند که حتی بزرگسالان را به فکر وامیدارند. وقتی کودک با دیدن تصویر یک شهید بر روی دیوار کوچه یا در قاب تلویزیون از ما میپرسد که این آقا کجا رفته و چرا دیگر برنگشته است، ما با یک لحظه حساس تربیتی روبرو هستیم. پاسخ به این سوالات، دریچهای است که میتواند مفاهیم بلند شهادت و ایثار را به زبان قلبهای کوچک، اما تشنه حقیقت ترجمه کند.
بازی «کودکان اربعین» تلاش کرده در کنار سرگرمی، مخاطب را با بخشی از تاریخ و فرهنگ دینی، از جمله روایت شهادت امام علی(ع) در مسجد کوفه و ماجرای خونخواهی مختار ثقفی برای شهدای کربلا، آشنا کند.
کودک زمانی با کتاب آشتی میکند که بداند قرار نیست امتحان پس بدهد، مقایسه یا تحقیر شود یا سلیقه بزرگترها به او تحمیل شود؛ هدف این است که کتاب در ذهن او با امنیت، توانمندی و لذت پیوند بخورد.
حضور در مجالس سوگواری از جمله در ایام محرم و اربعین حسینی، همواره به عنوان یکی از مولفههای تاثیرگذار در شکلگیری هویت فرهنگی و اجتماعی نسلهای مختلف مطرح بوده است. با این حال، همراهی کودکان در این مراسم، معمولا با چالشهایی برای خانوادهها همراه میشود. بیقراری و خستگی کودک و جوّ رسمی هیئتها در بسیاری از موارد، خانوادهها را میان دوراهیِ ترک مجلس یا کنترل مداوم فرزند مردد میکند.
یک نویسنده گفت: از آنجا که دغدغه اصلی من مسائل مربوط به زنان است، همانطور که در ادبیات کهن بزرگسالان به این موضوع توجه داشتم، در افسانههای کودکانه نیز مفاهیمی که دختران را در جایگاه دوم قرار میدادند، توجهم را جلب کردند. به همین دلیل احساس کردم لازم است نگاهها به این موضوع از همان سالهای کودکی تغییر کند.
یک روانشناس با تشریح عوامل متعدد و موثر در شکلگیری رفتارهای طبیعی و چالشبرانگیز کودکان در سنین مختلف، بر نقش کلیدی سبک فرزندپروری آگاهانه، مدیریت تعادل در استفاده از تکنولوژی و تاثیر تنبیه و تشویق بر رفتار کودکان تأکید کرد.
همراه کردن کودک با پیادهروی اربعین، فقط یک تصمیم زیارتی نیست؛ یک آزمون مهم تربیتی برای والدینی است که میخواهند میان شور معنوی، نیازهای جسمی کودک و سختی گرمای عراق تعادل برقرار کنند.
در شرایطی که افت مهارتهای خواندن به یکی از دغدغههای نظامهای آموزشی تبدیل شده است، گروهی از نویسندگان و متخصصان آموزش سواد خواندن بر این باورند که علاقه به مطالعه با اجبار شکل نمیگیرد؛ بلکه از دل تجربههای خوشایند، انتخاب آزاد و همراهی والدین با دنیای کتاب متولد میشود.
آموختن انواع شعرهای کودکانه مذهبی یکی از بهترین روشها برای آشنا کردن کودکان با مضامین و مناسبتهای مختلف در دین اسلام است.
حضرت آیت الله مکارم شیرازی به استفتائی پیرامون «ضمان در صورت ارائه گزارش نادرست» پاسخ گفتند.
آیتالله محفوظی جوانی را «بهار توبه» مینامند؛ چرا که بار گناه سبکتر و قلب، آمادگی بیشتری برای اصلاح دارد. با گذشت عمر، ریشههای گناه در جان مستحکمتر و قلب دچار کدورت و ظلمت بیشتری میشود.
یکی از آسیبهای جدی در رفتارهای فردی و اجتماعی، پدیده «غضب» یا عصبانیت است. حجتالاسلام والمسلمین فلاح با اشاره به روایت نورانی امام صادق (علیهالسلام) که میفرمایند: «اَلْغَضَبُ مِفْتَاحُ کُلِّ شَرٍّ»، به تحلیل این ویژگی مخرب پرداخته و تأکید میکند که برخلاف تصورِ برخی، نمیتوان از مسیر خشم به خیر و برکت دست یافت.
