به مناسبت چهارمین سالگرد ارتحال عالم پرهیزکار و عضو فقید مجلس خبرگان رهبری

گذری بر حیات علمی و سیاسی آیت‌الله سيدابوالفضل‌ میرمحمدی

مبلغ/ آیت‌الله سید ابوالفضل میرمحمدی زرندی؛ مفسر و قرآن‌پژوه، عضو مجلس خبرگان رهبری و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و رییس اسبق دانشکده الهیات دانشگاه تهران، بود. رهبر انقلاب در پیام تسلیت این عالم پرهیزکار، از او به عنوان «عالم بزرگواری که عمر با برکت خود را با نزاهت و سلامت نفس گذرانیده و در دوران جمهوری اسلامی منشأ خدمات بوده‌اند» یاد کردند.

به گزارش «مبلغ» – آيت‌الله سيدابوالفضل‌ ميرمحمدی زرندی که سابقه درخشان علمی دارد، با شروع نهضت امام خمینی، به انقلابیون پیوست و از همان ابتدای مبارزه، علیه سیاست‌های رژیم پهلوی شروع به فعالیت کرد. وی در بهمن ۱۳۴۳ در کنار سایر روحانیون مبارز، در نامه‌ای به نخست‌وزیر وقت امیرعباس هویدا به انتقاد از سياست‌هاي سركوبگرانه‌ رژيم پرداخته، تبعيد امام خميني را محكوم كرد و خواستار بازگشت امام به كشور و آزادي زندانيان سياسي شد. مبارزات انقلابی آيت‌الله ميرمحمدی تا براندازی سلطنت شاهنشاهی ادامه داشت. پس از عزيمت حضرت امام به فرانسه، آیت‌الله میرمحمدی به همراه مدرسين برجسته‌ حوزه‌ علميه‌ قم، در نامه‌‌اي خطاب به ژيسكاردستن رئيس جمهور وقت فرانسه، از امام به عنوان قائد و رهبر ۳۵ ميليون ملت مسلمان ايران نام برده، اعلام كردند كه هرگونه توهين به ساحت مقدس معظم له، توهين به ملت ايران است. همچنين در آن نامه، رژيم پهلوی را فاقد هرگونه پايگاه اجتماعي در كشور دانسته و آن رژیم را غيرقانوني اعلام کردند.

تولد، کودکی و تحصیلات مقدماتی

آیت‌الله سیدابوالفضل میرمحمدی در سال‌ ۱۳۰۲ ش‌ در روستاي‌ زاويه‌‌ زرند ساوه‌ به‌ دنيا آمد. پدرش‌ حاج‌ سيد حسين‌ از افراد خوشنام‌ منطقه‌ بود كه‌ به‌ امر تجارت‌ و كشاورزي‌ اشتغال‌ داشت‌. وي‌ دوره‌‌ ابتدايي‌ را در زادگاه‌ خود به‌ پايان‌ رسانيد و سپس‌ به‌ خاطر علاقه‌اي‌ كه‌ به‌ تحصيل‌ علوم‌ ديني‌ داشت‌، در سال‌ ۱۳۲۰ ش‌ عازم‌ شهر مقدس‌ قم‌ شد.

پس‌ از فراگيري‌ دروس‌ مقدماتي‌ از جمله‌ صرف‌ و نحو، معاني‌ و بيان‌ و منطق‌، به‌ فراگيري‌ شرح‌ لمعه‌ و رسائل‌ و مكاسب‌ پرداخت‌ و در مدت‌ چهار سال‌ موفق‌ به‌ فراگيري‌ آن‌ دروس‌ شد و سپس‌ تحصيل‌ درس‌ خارج‌ را شروع‌ كرد.

اساتید

آیت‌الله میرمحمدی ابتدا يك‌ سال‌ در محضر درس‌ آيت‌العظمي‌ بروجردي‌ به‌ فراگيري‌ درس‌ خارج‌ پرداخت‌ و سپس‌ از محضر آيت‌الله حجت‌ كسب‌ فيض‌ نمود. وي‌ پس‌ از آن‌، آيت‌الله العظمي‌ محقق‌ داماد را به‌ عنوان‌ استاد درس‌ خارج‌ خود برگزيد و مدت‌ ۱۵ سال‌ به‌ نحو مستمر در درس‌ خارج‌ ايشان‌ حاضر شد و يك‌ دوره‌‌ كامل‌ اصول‌ و چندين‌ كتاب‌ از فقه‌ را از محضر وي‌ فرا گرفت‌. در سال‌ ۱۳۴۲ به‌ خدمت حضرت‌ امام‌ رسيد و از محضر ايشان‌ كسب‌ فيض‌ نمود و سپس‌ به‌ تدريس‌ علوم‌ حوزوي‌ در حوزه‌ علميه‌‌ قم‌ پرداخت‌.

همگام با نهضت اسلامی

با آغاز نهضت‌ اسلامي‌ حضرت‌ امام‌ در خرداد ۱۳۴۲، مرحوم میرمحمدی همگام‌ با اغلب‌ روحانيون‌، پاي‌ در راه‌ مبارزه‌ با رژيم‌ پهلوي‌ نهاد. وی در ۲۹/۱۱/۱۳۴۳ همراه با جمعي از علماي برجسته‌ حوزه‌ علميه‌ قم در نامه‌اي به اميرعباس هويدا نخست‌وزير وقت ـ كه رونوشت آن به ديوان عالي كشور ارسال شد ـ به انتقاد از سياست‌هاي سركوبگرانه‌ رژيم پرداخته، تبعيد امام خميني(ره) را محكوم كرد و خواستار بازگرداندن امام خميني(ره) به كشور و آزادي زندانيان سياسي شد. در این اعلامیه علاوه بر نام آیت‌الله میرمحمدی، امضای آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، آیت‌الله منتظری، آیت‌الله قدوسی، آیت‌الله ربانی شیرازی، آیت‌الله سیدهادی خسروشاهی، آیت‌الله احمد جنتی و … نیز درج شده است.

در ۱۳۵۷ ش و در پي حمله‌ عوامل رژيم به بيوت آيات عظام، وی همراه با اساتيد و مدرسين حوزه‌ علميه‌ قم با ارسال نامه‌اي به آيات عظام شريعتمداري و گلپايگاني، اقدام رژيم را در شكستن حريم بيوت مرجعيت محكوم كرد.

مرحوم میرمحمدی در ۱/۹/۱۳۵۷ نیز به همراه آیات علی مشکینی، مرتضی بنی‌فضل، محمد محمدی گیلانی، احمد جنتی، محمد مومن، محمد یزدی و … با ارسال پيامي به كاركنان شركت نفت كه دست به اعتصاب زده بودند، با اشاره به سياست‌هاي ايذايي رژيم نسبت به آنان، خواستار تداوم اعتصاب آنان در راستاي اهداف نهضت اسلامي امام خميني (ره) شد و به آنان اطمینان داد: «برادران مسلمان و مبارز شرکت نفت، ما در کنار شما و با شما هستیم. ما همرزم و همراه و همدرد شما هستیم.»

پس از عزيمت امام خميني (ره) به فرانسه، آیت‌الله میرمحمدی به همراه مدرسين برجسته‌ حوزه‌ علميه‌ قم، در نامه‌‌اي خطاب به ژيسكاردستن رئيس جمهور وقت فرانسه، از امام (ره) به عنوان قائد و رهبر ۳۵ ميليون ملت مسلمان ايران نام برده، اعلام كردند كه هرگونه توهين به ساحت مقدس معظم له، توهين به ملت ايران است. همچنين در آن نامه، رژيم پهلوی را فاقد هرگونه پايگاه اجتماعي در كشور دانسته و آن رژیم را غيرقانوني اعلام کردند.

فعالیت‌های بعد از پیروزی انقلاب اسلامی

با پيروزي‌ انقلاب‌ اسلامي‌، آیت‌الله میرمحمدی به‌ خدمت‌ در ارگان‌ها و نهادهاي‌ مختلف‌ نظام‌ اسلامي‌ پرداخت‌. ابتدا به‌ سمت‌ حاكم‌ شرع‌ دادگاه‌ انقلاب‌ اسلامي‌ شهرستان‌ قم‌ انتخاب‌ شد و در ۱۳۵۸ و در پي‌ صدور فرمان‌ عفو حضرت‌ امام‌، مسئول‌ نظارت‌ بر اين‌ فرمان‌ در بعضي‌ از استان‌ها شد. سپس‌ به‌ رياست‌ دادگاه‌ تجديد نظر قم‌ منصوب‌ شد و پس‌ از آن‌ مسئوليت‌ گزينش‌ و نيز اعزام‌ قضات‌ شرع‌ به‌ شهرستان‌ها را عهده‌دار شد.

وي‌ از جمله‌ فقهايي‌ بود كه‌ در تهيه‌‌ لوايح‌ ديات‌ و قصاص‌ مورد مشاوره‌ قرار مي‌گرفت‌ و در تدوين‌ لوايح‌ فوق نقش‌ زيادي‌ داشت‌.

در سال‌ ۱۳۶۰ به‌ سمت‌ رياست‌ شعبه‌‌ ۲ ديوان‌ عالي‌ منصوب‌ شد. در انتخابات‌ ميان‌دوره‌اي‌ شوراي‌ عالي‌ قضايي‌ در مرداد ۱۳۶۱، نامزد عضويت‌ در آن‌ شورا شد و توانست‌ با كسب‌ ۹۱۰ رأي‌ قضات‌ سراسر كشور، به‌ عضويت‌ شوراي‌ عالي‌ قضايي‌ برگزيده‌ شود.

آیت‌الله میرمحمدی در ۱۳۶۸ به‌ رياست‌ دانشكده‌‌ الهيات‌ و معارف‌ اسلامي‌ دانشگاه‌ تهران‌ منصوب‌ شد و هم‌زمان‌ به‌ تدريس‌ علوم‌ قرآني‌ و فقه‌ اسلامي‌ در دوره‌‌ دكتري‌ دانشكده‌‌ فوق پرداخت‌.

وی در سومين‌ دوره‌‌ انتخابات‌ مجلس‌ خبرگان‌ رهبري‌ نامزد نمايندگي‌ آن مجلس‌ از استان‌ مركزي‌ شد و با رأي‌ مردم‌ این استان‌ به‌ نمايندگي‌ مجلس‌ خبرگان‌ رهبري‌ برگزيده‌ شد. سپس به عنوان نماینده مردم تهران در مجلس خبرگان رهبری انتخاب شد و ریاست کمیسیون حراست از ولایت فقیه این مجلس را عهده دار شد.

تألیفات‌:

۱ـ بحوث‌ فی‌ تاریخ‌ القرآن‌ و علومه‌: این‌ کتاب‌ به‌ زبان‌ عربی‌ و در بیست‌ موضوع‌ از علوم‌ قرآنی‌ از قبیل‌ کیفیت‌ نزول‌، ناسخ‌ و منسوخ‌، محکم‌ و متشابه‌، و… با نقل‌ اقوال‌ علمای‌ شیعی‌ و سنی‌ و نهایتاً بیان‌ نظر مؤلف‌ می‌باشد. این‌ اثر‌ ابتدا توسط‌ دارالتعارف‌ للمطبوعات‌ در بیروت‌ به‌ زیور طبع‌ آراسته‌ و سپس‌ توسط‌ انتشارات‌ جامعه‌ مدرسین‌ حوزه‌ علمیه‌ قم‌ تجدید چاپ‌ و در دانشگاه‌ به‌ عنوان‌ یکی‌ از منابع‌ اصلی‌ مقطع‌ دکتری‌ معرفی‌ شده‌ است‌.

۲ـ تاریخ‌ و علوم‌ قرآن‌: ترجمه‌ کتاب‌ تألیف‌ شده‌ خودشان‌ با عنوان‌ بحوث‌ فی‌ تاریخ‌ القرآن‌ و علومه‌ به‌ انضمام‌ بحث‌ در موضوع‌ فواتح‌ سور می‌باشد که‌ طی‌ دوازده‌ دوره‌ تجدید چاپ‌ در حوزه‌ علمیه‌ و دانشگاه‌ دولتی‌ و آزاد اسلامی‌ مورد استفاده‌ طلاب‌ و دانشجویان‌ قرار گرفته‌ است‌.

۳ـ تلاث‌ دراسات‌ فی‌ الفقه‌ و المشتبه‌

۴ـ هل‌ یجوز التعزیر بالحبس‌ او بالمال‌

۵ـ زندان‌ و زندانی‌ در اسلام‌

۶ـ تفسیر قرآن‌

۷- نور علم تحدی و صرفه

۸- مقالات‌ متعدد در موضوعات‌ فقه‌، علوم‌ قرآنی‌، قضا، گزینش‌، تراجم‌، و اصطلاحات‌ علوم‌ قرآنی‌

ایشان‌ با بهره‌گیری‌ از جلسات‌ تفسیر قرآن‌ که‌ با جمعی‌ از همدوره‌ای‌های‌ خود از حدود۵۰ سال‌ پیش‌ شروع‌ نموده‌اند، تفسیر جزءهای‌ ۲۰ الی‌ ۳۰ قرآن‌ کریم‌ را به‌ رشته‌ تحریر درآورده‌ و در این‌ مقطع‌ تنها جزء سی‌ام‌ آن‌ توسط‌ سازمان‌ تبلیغات‌ اسلامی‌ در یک‌ جلد به‌ چاپ‌ رسیده‌ و بقیه‌ مجلدات‌ این‌ تفسیر نیز آماده‌ چاپ‌ می‌باشد.

 

مطالب مرتبط
ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.